Paragrafen

De zorg voor het openbare groen vinden wij belangrijk. Groen draagt bij aan de 'quality of life' en het welzijn van mensen. Groen zorgt voor een goede woon- en leefomgeving, verfraaiing van de kernen, hittestressreductie, een verhoging van het waterbergend vermogen en een grotere biodiversiteit.

Onderhoudsniveaus
Niet al het groen in onze gemeente onderhouden we even intensief. De verschillende onderhoudsniveaus voor het openbaar groen liggen vast in de groenstructuurvisie. De onderhoudsniveaus zijn gebaseerd op landelijke richtlijnen van CROW:

• Niveau A : Hoog onderhoudsniveau. Groen is strak en verzorgd, met weinig tot geen onkruid.
  
• Niveau B : Basisniveau. Groen is netjes maar niet perfect. Er mag beperkt onkruid voorkomen en het onderhoud is regelmatig maar niet intensief.
  

• Niveau C : Sober onderhoud. Er is meer onkruid toegestaan en het groen oogt minder verzorgd.
  

Voor de hoofdgroenstructuren en groene parels hanteren we onderhoudsniveau A, voor woonwijken, onderhoudsniveau B en voor bedrijventerreinen, onderhoudsniveau C.

In de huidige begroting zijn middelen opgenomen om het kwaliteits- en onderhoudsniveau van het openbaar groen verder te verhogen door:

• een uitbreiding van gebieden die vallen onder hoofdgroenstructuur en groene parels.
• Het aanpassen van bestaand en nieuw groen om de biodiversiteit te vergroten en hittestress tegen te gaan.

                                                                                                                                                      
Beheerplannen groen:
Voor het beheer en onderhoud van ons groen hebben we 4 beheerplannen.   

1. Beheerplan openbaar groen.
Het Beheerplan openbaar groen 2020 - 2023 heeft als doel de kwaliteit van de openbare ruimte te verbeteren en te zorgen voor een gezonde, aantrekkelijke en klimaatbestendige leefomgeving.
Belangrijke speerpunten zijn:

1. Versterking van biodiversiteit en ecologisch beheer van bermen en plantvakken.
2. Klimaatadaptatie , zoals vergroening van stedelijke gebieden en wateropvang.
3. Samenhang met andere disciplines , zoals riolering en wegenonderhoud.
4. Verduurzaming , o.a. circulaire economie zoals compost uit eigen afvalstroom groen.
5. Participatie van inwoners en integratie van maatschappelijke meerwaarde.

Eind 2025/begin 2026 leggen we een nieuw beheerplan openbaar groen voor aan de Raad.

2. Bomenbeheerplan 2025 "Gezonde bomen voor een gezonde leefomgeving".
Het bomenbeheerplan 2025 vormt de leidraad voor het beheer van gemeentelijke bomen. Het biedt duidelijke kaders en richtlijnen die richting geven aan de communicatie en samenwerking tussen bestuurders, beheerders, uitvoerders en inwoners.Het plan is opgebouwd rond drie centrale ambities:

1. Betere bomen: gericht op kwaliteit en vitaliteit.
2. Meer en beter beschermde bomen: voor behoud en versterking van het bomenbestand.
3. Betere samenwerking rondom bomen: om kennis, betrokkenheid en draagvlak te vergroten.

Deze ambities sluiten aan bij bredere maatschappelijke thema’s zoals biodiversiteit, identiteit & cultuurhistorie, klimaatadaptatie en gezondheid & welzijn.

Sinds juli 2025 werken we met een vernieuwd boombeleidsplan en een monumentale bomenlegger. Hierin is aandacht voor groenstructuren, biodiversiteit, klimaat en cultuurhistorie. Het plan is een bouwsteen voor het programma “Groen, Blauw en Klimaat” binnen de omgevingswet.

Jaarlijks planten we meer dan 1000 erf-, park- en laanbomen. Bij het omvormen en vervangen van bomen geven we prioriteit aan bomen langs openbare wegen om belangrijke hoofdgroenstructuren te behouden. Om hittestress en waterproblemen aan te pakken planten we eerst bomen in de drie grootste kernen van de gemeente Horst aan de Maas. Het boomareaal groeit hierdoor aanzienlijk, wat zorgt voor meer werk en uitdagingen bij het beheer. Door klimaatverandering, met name droge zomers, gaat de gemiddelde conditie van onze volwassen bomen achteruit.

3.  Bos- en natuurwerkbeheerplan 2023-2033

Het Bos- en natuurwerkbeheerplan 2023-203 is thematisch ingedeeld.
Belangrijke sturingsmechanismen hierin zijn houtoogst, bosverjonging en beheer van kleine landschapselementen. We bevorderen biodiversiteit door het behouden en versterken van natuurwaarden, het inrichten van begrazingsgebieden, het aaneensluiten van beheerclusters en het ecologische aanpakken van exoten in natuurgebieden.
Bossen en natuurterreinen maken we toegankelijk voor recreatie waarbij veiligheid een belangrijk item is. Bijvoorbeeld door veiligheidsinspecties langs wandelroutes. Binnen het bos- en natuurbeheer verlagen we de risico’s op natuurbranden door integratie van landelijke richtlijnen zoals de Risico Index Natuurbranden. Daarnaast zoeken we samenwerking met de Veiligheidsregio Noord-Limburg.

De financiële middelen voor bos- en natuurbeheer in de huidige begroting zijn.
Aandachtspunt is el dat door klimaatverandering, monotonie van de bossen en extreme weersomstandigheden, de conditie van onze bossen achteruit gaat. We kijken naar middelen en manieren om de bossen nog klimaatbestendiger in te richten en te zorgen voor robuuste groene verbindingen, waarin kansen met ‘blauw’ gezocht worden.

4.  Speelbeheerplan.
Het Speelbeheerplan 2020 -2024 heeft als doel om een veilige, inclusieve en uitdagende speelomgeving te creëren die aansluit bij de behoeften van kinderen in verschillende leeftijdsgroepen.
Belangrijke speerpunten zijn:

1. Actualisatie van speellocaties : inventarisatie van bestaande speelplekken en afstemming op de demografische samenstelling van de buurt.
2. Leeftijdsgerichte inrichting : speelaanleidingen worden aangepast aan de leeftijdsgroepen in de omgeving.
3. Klimaatadaptief en natuurlijk spelen : meer aandacht voor groen, water en natuurlijke elementen in speelplekken.
4. Burgerparticipatie : bewoners en kinderen worden actief betrokken bij het ontwerp en beheer van speelruimte.
5. Integratie met gezondheid en leefbaarheid : spelen wordt gezien als essentieel voor fysieke en sociale ontwikkeling van kinderen.

Het onderhoud van de speelvoorzieningen voeren we zodanig uit dat het voldoet aan het Warenwetbesluit Attractie- en Speeltoestellen uit 2023. Het beschikbare onderhoudsbudget is meerjarig toereikend en er is geen sprake van achterstallig onderhoud.
We vervangen speeltoestellen op basis van technische levensduur. Bij vervanging wegen we af of het noodzakelijk is om een nieuw toestel te plaatsen. Bij noodzakelijkheid maken we mede gebruik van de reserve Speelvoorzieningen.
We plaatsen, onder voorwaarden, natuurlijke speelaanleidingen zoals zwerfkeien en boomstammen in de openbare ruimte. We wijken hiermee af van het Warenwetbesluit Attractie- en Speeltoestellen.

Eind 2025/begin 2026 leggen we een nieuw Speelbeheerplan voor de periode 2025-2028 voor aan de Raad.

Overzicht beheerplannen Groen

De cijfers in de bovenstaande tabel zijn het saldo van baten en lasten van de bijbehorende exploitatierekeningen van Groen.